Zenuwstelsel

Zenuwstelselregulatie: van vechten naar luisteren

Zenuwstelselregulatie is één van de belangrijkste thema’s in mijn leven op dit moment. Niet als theorie, maar als dagelijkse praktijk. Elke dag opnieuw word ik uitgenodigd om te voelen, te luisteren en vooral: om te stoppen met vechten tegen wat zich aandient.

Lange tijd zat ik zelf vast in wat ik nu de “oplossingsval” noem. Wanneer er ongemakkelijke sensaties opdoken, zoals hyperventilatie, ging mijn hele systeem in de stand: dit moet weg. Controleren. Begrijpen. Fixen. Oplossen.

Tot ik besefte: misschien is dit helemaal geen probleem dat opgelost moet worden.

Wat als symptomen geen vijanden zijn?

In een filmpje dat me recent veel inzichten gaf, verwoordt Maggie het heel helder:
“Give up the fight.”
Niet omdat je opgeeft, maar omdat de strijd zelf het zenuwstelsel in alarm houdt.

Ons zenuwstelsel is voortdurend bezig met één fundamentele vraag: ben ik veilig?
Wanneer we vechten tegen onze eigen sensaties, tegen een snelle ademhaling, spanning, onrust, krijgt het lichaam impliciet de boodschap: er is gevaar. En dus blijft het systeem alert, zelfs al is er objectief niets mis.

Wat als we die sensaties niet langer zien als fouten, maar als informatie?

Sensaties zijn feedback, geen probleem

Alles wat we voelen in ons lichaam, ook de ongemakkelijke dingen, zijn vormen van feedback.
Een snelle ademhaling, druk op de borst, spanning in de buik, onrust in het hoofd… ze vertellen ons iets. Ze zijn signalen van het zenuwstelsel dat probeert te communiceren.

Hyperventilatie bijvoorbeeld is geen “kapot systeem”. Het is een teken dat het lichaam in een staat van verhoogde alertheid zit. Het vertelt je: er wordt iets als onveilig ervaren. Niet om je te pesten, maar om je te beschermen.

Wanneer we dit begrijpen, verandert de hele relatie met ons lichaam.
Dan hoeven we het niet meer te repareren, maar mogen we het ontmoeten.

Van het hoofd naar het lichaam

Wat zenuwstelselregulatie vraagt, is vaak het tegenovergestelde van wat we geleerd hebben. Niet analyseren, niet verklaren, niet oplossen maar zakken. Van het hoofd naar het lichaam.

Het lichaam leeft altijd in het nu. Door aandacht te brengen naar fysieke sensaties: de adem, contact met de grond, spanning of warmte, geef je het zenuwstelsel iets heel essentieels: aanwezigheid zonder oordeel.

Dat is geen passiviteit. Dat is een diepe vorm van luisteren.

Wanneer je een sensatie mag observeren zonder ze meteen te willen veranderen, krijgt het lichaam de ruimte om zelf te reguleren. Veiligheid ontstaat niet door controle, maar door toestemming.

Acceptatie is actief, niet passief

Acceptatie betekent niet dat je alles zomaar “laat gebeuren” of dat je niets doet. Het betekent dat je stopt met vechten tegen je eigen ervaring.

Elke keer dat ik merk dat ik opnieuw in de oplossingsmodus schiet, herinner ik mezelf eraan:
Dit is informatie. Dit is feedback. Ik hoef dit niet weg te duwen.

En ja, dat vraagt oefening. Elke dag opnieuw. Maar precies daarin ontstaat regulatie: in het vermogen om bij jezelf te blijven, ook wanneer het ongemakkelijk is.

In mijn groepslessen

In mijn groepslessen neem ik daarom bewust tijd om te landen in het lichaam. Niet om iets te bereiken, maar om te voelen wat er al is.

Ik nodig mensen uit om:

• sensaties te observeren zonder ze te benoemen als “goed” of “slecht”

• nieuwsgierig te zijn naar spanning of onrust

• de adem te gebruiken als brug, niet als controlemiddel

• te ervaren hoe het is om niets te hoeven oplossen

Want vaak gebeurt er iets heel bijzonders wanneer we stoppen met zoeken naar verandering:
het lichaam voelt zich gehoord, en dat op zich werkt regulerend.

Tot slot

Zenuwstelselregulatie is geen eindpunt. Het is een relatie die je opbouwt met jezelf.
Een relatie gebaseerd op luisteren, zachtheid en vertrouwen.

Je lichaam werkt niet tegen je.
Het spreekt met je.

En misschien is dat wel de grootste verschuiving:
van “Wat moet ik oplossen?”
naar “Wat wil hier gehoord worden?” 🌱